درمان زخم بستر (زخم فشاری) در منزل، نیازمند مراقبتهای دقیق، رعایت اصول بهداشتی و بهرهگیری از روشهای تخصصی پرستاری است. در این راهنما، به طور مرحلهبهمرحله با اصول درمان حرفهای زخم بستر در منزل آشنا خواهید شد:
ارزیابی اولیه زخم
پیش از آغاز درمان، وضعیت زخم باید بهدرستی ارزیابی شود:
تعیین مرحله زخم (درجه ۱ تا ۴) توسط پزشک یا پرستار.
بررسی عمق زخم، اندازه، نوع ترشح، بوی نامطبوع یا علائم عفونت.
کاهش فشار بر ناحیه آسیبدیده
مهمترین گام در روند بهبودی، برداشتن فشار از روی ناحیه آسیبدیده است:
تغییر وضعیت بدن بیمار هر دو ساعت یکبار.
استفاده از تشکهای ضد زخم بستر مانند تشکهای مواج یا فومی.
قرار دادن بالشتهای نرم زیر نواحی پرخطر مانند پاشنهها، دنبالچه و آرنجها.
شناسایی عامل ایجاد فشار (مانند سطح سخت تخت یا عدم تحرک بیمار).
پاکسازی و مراقبت از زخم
پاکسازی زخم باید با دقت و در شرایط استریل انجام شود:
شستوشوی زخم با سرم نمکی (نرمال سالین) یا محلولهای ایزوتونیک.
در صورت وجود آلودگی یا عفونت، استفاده از محلولهای ضدعفونیکننده مناسب طبق تجویز پزشک.
خشک کردن زخم با استفاده از گاز استریل (اجتناب از پنبه یا دستمال معمولی).
پانسمان حرفهای متناسب با نوع زخم
انتخاب نوع پانسمان بسته به مرحله زخم، متفاوت است:
در صورت وجود ترشحات زیاد، استفاده از پانسمانهای جاذب ضروری است.
تعویض پانسمان باید طبق دستور پزشک یا پرستار، بهصورت منظم انجام شود.
تغذیه درمانی و تقویت سیستم ایمنی
برای ترمیم بهتر زخم، تقویت بدن از طریق تغذیه ضروری است:
مصرف کافی پروتئین (تخممرغ، گوشت، لبنیات، حبوبات).
دریافت ویتامینهای ضروری از جمله ویتامین C، A و روی (Zinc).
نوشیدن مایعات به میزان کافی برای حفظ عملکرد طبیعی بافتها.
پیشگیری از عفونت
در صورت بروز علائم زیر، باید فوراً به پزشک مراجعه شود:
افزایش درد یا قرمزی اطراف زخم
ترشحات غیرطبیعی (زرد، سبز یا چرکی)
بوی نامطبوع شدید
تب یا علائم عمومی عفونت
در این شرایط، تجویز آنتیبیوتیک موضعی یا خوراکی توسط پزشک ضروری است.
درمانهای مکمل و تخصصی (در صورت امکان)
در صورت دسترسی به تجهیزات حرفهایتر، میتوان از روشهای زیر استفاده کرد:
استفاده از دستگاه وکیوم تراپی (Negative Pressure Wound Therapy)
بهرهگیری از لیزر کمتوان یا نوردرمانی جهت تسریع ترمیم بافت
مشاوره با پرستار متخصص زخم یا تیم ترمیم بافت برای اقدامات پیشرفتهتر
پیشگیری از ایجاد زخمهای جدید
برای جلوگیری از ایجاد زخمهای جدید باید:
وضعیت بیمار بهصورت منظم تغییر یابد.
از لباس و ملحفههای نرم، تمیز و خشک استفاده شود.
پوست بیمار مرطوب نگهداشته شده و از خشکی یا خیسی بیش از حد جلوگیری شود.
بدن بیمار روزانه بررسی و در صورت مشاهده قرمزی یا علائم اولیه، اقدامات پیشگیرانه صورت گیرد.
